Mitril Poleca

Odpowiednie zdjęcie może stworzyć pożądaną (lub nie) iluzję; nawet niespecjalnie wyglądająca figurka może zostać odebrana jako ładna, a nawet bardzo ładna, jeśli zostanie zaprezentowana w odpowiedni sposób, uwidaczniając zalety i maskując wady - i przeciwnie - na nic trud wielu tygodni i zarwane noce, skoro nasze wspaniałe dzieło na zdjęciu wygląda jak duża, pikselowo-szara kulka.

 

Z tą dość luźną refleksją wiąże się moja Złota Zasada nr 1:

Fotografia to sztuka iluzji. Pokazuj na zdjęciu kluczowe miejsca, akcentując zalety i maskując wady.

 

 

Mam nadzieję, że ten artykuł okaże się dla was pomocny - nie oczekuję wprawdzie drastycznej poprawy jakości oglądanych fotografii, niemniej nawet niewielki efekt uznam za dydaktyczny sukces :) Liczę, że ilość pytań - "Jak robić zdjęcia figurkom?" - wyraźnie spadnie.

 

Uściślając - broń Boże nie uważam się za eksperta w dziedzinie fotografii cyfrowej, nie, absolutnie nie. Robienie zdjęć traktuję jako fajne i pożyteczne hobby, a ponieważ "siedzę" w tym już parę miesięcy, służę wam swoim doświadczeniem i odkrytymi "trickami". Chętnie pod artykułem odpowiem na pytania, jeśli takowe będą, a jeśli ktoś może coś od siebie dodać - bardzo chętnie, uczmy się nawzajem - inaczej wciąż nosilibyśmy maczugi i mieszkali w jaskiniach... :)

 

Złota Zasada nr 2:

To TOBIE, w pierwszej kolejności, zdjęcie musi się podobać.

 

Satysfakcja z własnej pracy jest najważniejsza - tym właśnie różnimy się od roślinek. Ja niezadowalające mnie rezultaty odrazu wyrzucam do kosza.

 

 

 

 

1. Jaki aparat/akcesoria kupić?

 

Hola hola, nie tak szybko! Chciałbyś robić zdjęcia, a przecież nie masz jeszcze czym :)

 

Postawmy sprawę jasno - jestem chyba ostatnią osobą, która będzie Cię zachęcać do kupna drogiej lustrzanki tylko po to, aby pstrykać fotki figurkom. Na potrzeby internetu w zupełności wystarczą tanie kompakty lub aparaty ze średniej półki.

 

Złota Zasada nr 3:

Nieważne jaki sprzęt się posiada, ważne co się potrafi.

 

To tak tytułem wyjaśnienia, ponieważ my Polacy mamy sporą zdolność do popadania w kompleksy :) No dobra, nie oszukujmy się - z pustego i Salomon nie naleje, ale w głównej mierze naprawdę to doświadczenie i umiejętności decydują o sukcesie.

Jeśli jednak ktoś planuje rozglądnąć się za aparatem/akcesoriami pod kątem robienia zdjęć figurkom - oto lista rzeczy, na które kupujący powinien zwrócić uwagę:

 

 

a) Rozdzielczość aparatu

Bardzo złudny parametr, błędnie uznawany za jeden z najważniejszych kryteriów zakupu. Marketing spowodował, że ludzie bardzo często odwracają się plecami od aparatów mających (na chwilę obecną) mniej niż 6 "mega". Jednak na dobrą sprawę nie ma różnicy w zrobieniu zdjęcia aparatem 1 megapikelowym (1024x768) czy tym posiadającym ich 10 (3584x2688) na potrzeby internetu - zarówno jedno jak i drugie zdjęcie trzeba będzie przeskalować, gdyż będzie zbyt duże.

Megapiksele mają znaczenie jeśli planujemy drukowanie rezultatów naszej pracy na papierze o większym formacie - załóżmy jednak, że obecnie nasze plany są nieco mniej ambitne. Tak więc dla początkujących zastosowań proponowałbym kupić raczej "wypasioną 5" niż "czystą 10".

 

 

b) Obiektyw aparatu

Najważniejszy element aparatu, decydujący o jakości zdjęcia. Jakość i przydatność obiektywu określają dwa parametry - jasność i ogniskowa (ich wartości znajdziemy na obiektywie). Jasność oznacza najmniejszą liczbę przysłony (np. f 2.7). Im jaśniejszy obiektyw (im mniejsza liczba przysłony), tym łatwiej nam będzie wykonać nieporuszone zdjęcie przy niedostatecznej ilości światła. Jasny obiektyw pomaga również uzyskać małą głębię ostrości, co jest szczególnie istotne w fotografii portretowej (czytaj: figurkowej).

Ogniskowa określa kąt widzenia obiektywu, czyli ile z otoczenia uwiecznimy w kadrze. Za pomocą krótkiej ogniskowej uchwycimy szeroki krajobraz lub wnętrze pokoju, a długiej - zbliżymy odległe widoki. Większość aparatów dysponuje obiektywami ze zmienną ogniskową (funkcja zoomu optycznego, np zoom x 10), co oznacza, że możemy je stosować do różnych celów. Jednak skupiając się na fotografi figurkowej nie powinniśmy przykładać zbyt wielkiej wagi co do tego parametru - no chyba że planujemy robić zdjęcia modeli w pokoju kolegi na drugim końcu ulicy.

 

Oczywiście na wartość zoomu cyfrowego nie warto nawet spoglądać - jest to opcja powodująca wprawdzie dalsze powiększanie obraz, ale wyłącznie poprzez rozciąganie pikseli. Operacja ta drastycznie wpływa na jakość zdjęcia, tymczasem ten sam (lub lepszy) efekt możemy później osiągnąć w programie graficznym, mając nad nim znacznie większą kontrolę.

 

 

c) Funkcje aparatu

Aby po pewnym czasie nie zostać ograniczonym jednym jedynym trybem "Auto" w aparacie, warto zwrócić uwagę na cyfrówkę o możliwości:

• ręcznych nastaw czasu naświetlania, szerokości otwarcia przysłony i korekcji ekspozycji
• ustawienia balansu bieli
• zmiany czułości (ISO)
• stabilizacji obrazu
• włączenia/wyłączenia lampy błyskowej i zmiany siły/kierunku błysku, zamontowania zewnętrznej lampy
• zmiany sposobu pomiaru światła (ważony, punktowy, etc)
• włączenia trybu makro i/lub supermakro
• określenia rodzaju zapisywanych plików (najczęściej spotykany jest format JPEG, najlepsze są bezstratne TIFF i RAW)
• ustawienia zdalnego otwarcia migawki (za pomocą wężyka spustowego lub poprzez samowyzwalacz)

 

 

d) Akcesoria fotograficzne

• statyw - obowiązkowa pozycja wśród fotografów figurek. Wykonywanie zdjęć "z ręki" przy słabym oświetleniu po prostu mija się z celem, powodując zmianę fotografowanego obiektu w ciemną smugę. Najtańszy trójnóg można kupić na Allegro już za 20 zł - nie jest to ogromny wydatek, a jakość i przyjemność robienia zdjęć znacząco wzrasta. Jest to wprawdzie mniej wygodne rozwiązanie niż funkcja stabilizacji obrazu, w którą wyposażone są niektóre aparaty, ale za to daje dużo lepsze efekty. Większość cyfrówek ma na spodzie obudowy uniwersalny gwint, pozwalający na stosowanie statywów różnych producentów. Do mniejszych aparatów możemy też dokupić ministatyw (tzw. stołowy), który zmieści się nawet w kieszeni; ceny takiego sprzętu zaczynają się już od 5 zł. Ewentualnie zawsze można po "McGuywersku" stworzyć jakąś kupkę z książek i na niej postawić aparat, ale tego rozwiązania nie polecam.

• karta pamięci - już początkujący fotograf doceni zalety pojemnego zewnętrznego nośnika - kilkanaście MB wbudowanych w aparat tak naprawdę nikogo nie zadowolą, do tego ciągłe przenoszenie zdjęć z aparatu na komputer jest uciążliwe i czasochłonne. Wyposażeni w najpopularniejsze karty SD (Secure Digital), CF (Compact Flash), Memory Stick czy xD Picture Card o pojemności conajmniej 512 MB możemy już swobodnie oddać się przyjemności robienia zdjęć bez oglądania się na miejsce pozostałe na nośniku. Większa ilość zdjęć zwiększa również szansę na znalezienie tego pożądanego, ostrego "jak żyleta", zdjęcia.

• torba na aparat - przydatne akcesorium, będące pomocne nie tylko podczas przenoszenia aparatu, również bardzo dobrze sprawuje się w domu, chroniąc sprzęt przed kurzem, brudem i wilgocią (mechanizmy aparatów cyfrowych są bardzo wrażliwe i łatwo je zniszczyć). Ważne, aby kupić porządny, usztywniany model z dużą liczbą kieszonek, w których możemy przenosić karty pamięci i inne akcesoria.

• baterie - istnieje wiele różnych rodzajów akumulatorków, włącznie z litowo-jonowymi (L-ion) i niklowo-kadmowymi; jednak najlepsze dla cyfrowych fotografów są hybrydy niklowo-metalowe (Ni-MH). Jeśli dużo fotografujemy lub mamy taki zamiar, warto zainwestować w zestaw porządnych akumulatorków i ładowarkę. Ponieważ aparaty cyfrowe mają duże zapotrzebowanie na energię, ważne jest, aby zawsze mieć przy sobie zestaw zapasowych baterii - nie ma nic bardziej irytującego niż symbol słabej baterii migający na wyświetlaczu w połowie fotograficznej sesji. Polecam rozwiązanie na trzy komplety baterii - jeden jest w użyciu, drugi pozostaje w torbie jako zapasowy, a trzeci ładuje się w domu.

• śródki czyszczące - polecam zawsze przed i po każdej sesji przetrzeć cały aparat, zwłaszcza obiektyw, wizjer i wyświetlacz. Odciski palców i kurz mogą znacząco wpłynąć na jakość fotografii. Odradzam jednak robienia tego rękawem - w sklepach fotograficznych i okulistycznych można łatwo (i tanio - około 6 zł) dostać irchowe ściereczki przeznaczone specjalnie do tego celu i zapewniające znakomity efekt.

• blenda fotograficzna - szczerze mówiąc już nie wyobrażam sobie robienia zdjęć bez tego przedmiotu. Blenda jest to specjalny ekran odblaskowy, służący do odbicia światła w celu odpowiedniego oświetlenia fotografowanego obiektu. Zapewne niejednokrotnie na zdjęciach widziałeś osoby, które jedną twarz miały bardzo jasno oświetloną, a drugą całą w cieniu - blenda pomaga zneutralizować ten defekt. Profesjonalni fotografowie wykorzystują do tego celu specjalne parasolki, ja polecam wykonać taką samemu - z lusterka, białej kartki czy matowego papieru śniadaniowego.

Ile zdjęć na karcie pamięci - orientacyjna liczba zdjęć zapisanych na karcie w formacie JPEG o najmniejszej kompresji
pojemność karty / rozmiar matrycy	4 Mpix	6 Mpix	8 Mpix	10 Mpix
256 MB	108	72	54	36
512 MB	216	144	108	72
1 GB	432	288	216	144
2 GB	864	576	432	288
4 GB	1728	1152	864	576

 

e) Inne

• wyświetlacz - polecam rozglądnąć się za aparatem wyposażonym w porządny, duży wyświetlacz LCD, najlepiej tzw. "odchylany". Wyświetlacz ciekłokrystaliczny ma jednak to do siebie, że jest bardzo prądożerny - odsyłam do podpunktu "Baterie". Osobiście nie przepadam za korzystaniem z wizjera, nie jest to dla mnie wygodna opcja, dodatkowo odstrasza tzw. błąd paralaksy (więcej np. na Wikipedii - http://pl.wikipedia.org/wiki/Paralaksa)
• podłączenie do komputera i telewizora - zwróćmy uwagę, czy nasz aparat będzie korzystał z szybszego złącza USB 2.0 do łączenia się z PC (starsze 1.1 jest o wiele wolniejsze); niejednokrotnie przydatne jest również wyjście PAL na telewizor

 

 

2. Jestem gotowy do robienia zdjęć!

 

Aby napewno? Upewnij się, że wykonałeś następujące czynności:

• przetrzyj dokładnie irchową ściereczką cały aparat, skupiając się zwłaszcza na obiektywie - za tym szkłem tkwi "serce" aparatu
• wybraną do sesji figurkę również oczyść z kurzu i brudu - takie szczegóły będzie potem wyraźnie widać na zdjęciu
• masz przygotowane zapasowe baterie i pojemną kartę pamięci

 

Pogoda

Wbrew pozorom, najlepszymi warunkami atmosferycznymi dla fotografa nigdy nie są pogodne, słoneczne dni - ostre słońce i padające pod dużym kątem promienie "wypalają" obraz, tworząc brzydkie cienie. O ile to możliwe, na sesje fotograficzne wybieraj dni pochmurne, nawet opady deszczu - chmury znajdujące się na niebie bardzo dobrze "przygaszą" promienie słońca (są czymś w rodzaju matowej kartki papieru włożonej między źródło światła a fotografowany obiekt).

Co jednak zrobić w sytuacji, gdy od tygodnia panują ogromne upały i nie zanosi się na zmianę pogody? Po pierwsze - nigdy nie rób zdjęć bezpośrednio przy oknie, przez które wpadają promienie słoneczne; wybieraj te pomieszczenia, do których dociera światło, ale odbite (niebo i chmury). Po drugie - sytuację można ratować, poprzez robienie zdjęć w tzw. "magicznej godzinie". Termin ten oznacza porę dnia bezpośrednio po wschodzie i przed zachodem słońca. Nasze największe ciało niebieskie znajduje się wtedy tuż przy linii horyzontu, a jego promienie padają pod niewielkim kątem, odpowiednio oświetlając model. Martwisz się, że oznacza to wczesne poranne wstawanie? Coż, nikt nie mówił, że będzie łatwo... :)

 

 

Tło

Tło zdjęcia ma niebagatelne znaczenie dla każdego rodzaju fotografii. Wprawdzie poprzez odpowiednie ustawienie szerokości otwarcia przysłony (na najniższe wartości) osiągniemy szybkie rozmycie nieporządanych przedmiotów na dalszych planach i niejako "zmusimy" odbiorcę do patrzenia na obiekt umieszczony centralnie, ale niedosyt pozostanie - tym bardziej, że czytając ten artykuł zapewne chciałbyś, aby Twoje zdjęcia były możliwie bliskie ideałowi.

W fotografii figurkowej możemy wyróżnić w zasadzie tylko dwa rodzaje tła:

• a) jednolite (gradient)
• b) sceneria

 

Tło jednolite jest najczęściej po prostu odpowiedniej wielkości białą kartką papieru, umieszczoną za figurką w podany poniżej sposób:

 

 

Biała kartka jest uniwersalna, do tego łatwo ją znaleźć w każdym domu, ja polecam jednak trochę inne rozwiązanie. Jeśli mamy odrobinę chęci i jesteśmy wyposażeni w kolorową drukarkę, warto zatroszczyć się o tzw. tło blue-blue czyli po prostu w kolorze niebieskim. Odcienie niebieskiego znakomicie nadają się do makrofotografii, tworząc przyjemny dla oka efekt. Dodatkowo - biały kolor kartki niejednokrotnie wprowadza w błąd aparat, który mając wszędzie dookoła jasne kolory niejednokrotnie zbytnio zaciemnia zdjęcie, w rezultacie czego biały odcień kartki pozostaje biały, ale model jest zbyt ciemny; niebieski kolor pozwala na obejście tego problemu.

 

Linki do gradientów gotowych do druku (format A4, niezbędna kolorowa drukarka):

• white-blue: http://mitril.pl/images/tlo_white_blue.jpg
• blue-blue: http://mitril.pl/images/tlo_blue_blue.jpg

Nieco trudniejszą i wymagającą więcej wysiłku możliwością jest zastosowanie w tle figurki odpowiedniej scenerii. Jeśli dysponujemy w domu odpowiednimi akcesoriami - polecam tą opcję. Niemniej w tym przypadku musimy bardziej uważać, aby odpowiednio dobrać przysłonę i czas naświetlania. I piorytetowa sprawa - sceneria musi być dopasowana do figurki, a zwłaszcza do jej podstawki - bruk Białego Miasta wojownika Gondoru może dziwnie wyglądać na makiecie piasków Haradu.

 

 

Ustawienia aparatu

Przed przystąpieniem do robienia zdjęć warto:

• włączyć w aparacie tryb makro/supermakro (w zależności od odległości obiektywu od fotografowanego obiektu), ewentualnie dobrać odpowiednią odległość w nastawach ręcznych
• wyłączyć stabilizację obrazu - funkcja ta jest bardzo przydatna podczas wykonywania zdjęć "z ręki", jednak montując aparat na statywie lub po prostu stawiając go na stole eliminujemy jednocześnie możliwość wystąpienia niepożądanych drgań. Ważne jest, aby opcja ta pozostała w takiej sytuacji wyłączona - w przeciwnym wypadku aparat będzie "na siłę" doszukiwał się drgań (mimo iż pozycja jest stabilna), co wpłynie negatywnie na jakość fotografii.
• ustawić samowyzwalacz - na około 3 - 5 s. W momencie naciskania spustu migawki przez nasz palec pojawiają się mikrodrgania, które oddalają nas od "ostrego jak żyleta" zdjęcia. 5 sekund w zupełności wystarczy, aby aparat leżał całkowicie stabilnie na podłożu.
• wybrać pomiar punktowy do określania jasności - to na figurce powinna skupiać się cała uwaga
• zmienić czułość ISO na najniższą wartość

 

 

• w zależności od inwencji i spodziewanego rezultatu ustawić szerokość otwarcia przysłony na najniższą/najwyższą wartość (w pierwszym przypadku ostre pozostaną tylko obiekty, na których "łapaliśmy" ostrość, w drugim - głębia ostrości będzie dość duża). Ja polecam mimo wszystko pozostawić przysłonę w najniższej wartości - tło zostanie rozmyte, a wzrok widza skupi się na figurce. Dodatkowo - do aparatu będzie wpadać więcej światła, a więc czas potrzebny na zrobienie zdjęcia spadnie.

• zmieńmy format zapisywanych plików na bezstratny TIFF lub RAW, jeśli tylko mamy taką opcję; jeśli nie - wybierzmy JPEG o najmniejszej kompresji obrazu. Jeśli dysponujemy pojemną kartą pamięci, warto również ustawić rozdzielczość zdjęcia na największą, pozwoli nam to w przyszłości na swobodne kadrowanie.

• balans bieli - obecnie ta opcja jest dostępna we wszystkich cyfrówkach; ja sugerowałbym jednak na wyłączenie tej opcji, jeśli tylko pozwalają na to warunki - lepszy efekt od wbudowanego w aparacie można osiągnąć potem w programie graficznym. Balans bieli jest jednak przydatny jeśli fotografujemy przy sztucznym oświetleniu - tryb "żarówki" lub "świetlówki" niejednokrotnie ratuje przed spędzeniem kilkunastu minut w photoshopie.

 

 

Blenda fotograficzna

Oddzielny punkt poświęcam temu przedmiotowi. Jak już wspomniałem, blenda jest to ekran, który ma za zadanie odbić promienie słoneczne i skierować je na powrót w stronę figurki; niemożliwe jest, aby przy jednym źródle światła oświetlić figurkę ze wszystkich stron.

Blendę można kupić, np. na Allegro, ja jednak polecam zrobić taką samemu. Ważne jest, aby wybrać jasny materiał, który będzie odpowiednio odbijał światło - można do tego celu użyć nawet zwykłą, białą kartkę papieru. Jednak po pewnych eksperymentach, polecam skonstruować ją z matowego papieru śniadaniowego - materiał ten ma pewne właściwości, dzięki którym sprawdza się znakomicie. Jego wadą jest niestety nietrwałość, musimy więc bardzo uważać podczas używania i przechowywania naszej blendy.

 

Po skonstruowaniu ekran ustawiamy jaśniejszą stroną w kierunku słońca, jednocześnie w pobliżu figurki, tak, aby była oświetlona również z drugiej strony. Warto tutaj trochę poeksperymentować - jestem pewien, że szybko dojdziecie do wprawy.

 

 

 

 

Złota Zasada nr 4:

Pstrykaj, pstrykaj i jeszcze raz pstrykaj...

 

Tak tak, inaczej jak ciągłą praktyką nie dojdziesz do wprawy :)

 

Zbliżamy się już do końca naszej cyfrowej przygody... Mam nadzieję, że zawarte tutaj uwagi i wskazówki pomagą wam w wykonywaniu lepszych zdjęć. W razie pytań - służę pomocą. Liczę, że ilość pytań - "Jak robić zdjęcia figurek?" - wyraźnie spadnie.

 

Jeśli zainteresowanie tematem będzie odpowiednio duże, chętnie przygotuję część drugą, na temat komputerowej obróbki w najpopularniejszych programach graficznych.

Także, jak zawsze - liczę na opinie i komentarze :)

 

Good luck and have fun :)

 

 

Pozdrawiam,

Łukasz 'luckero' Malinowski